Het Warenwetbesluit drukapparatuur 2016 (WBDA) geldt voor drukapparatuur met een druk boven 0,5 bar die in Nederland in gebruik is. Als gebruiker moet je van elk asset, dus elk vat en elke leiding, weten of er keurplicht of zorgplicht op rust. Bij een controle laat je zien hoe je dat hebt bepaald en wat je er sindsdien mee hebt gedaan.

Wat is het WBDA?

Het WBDA is het Nederlandse besluit waarin de Europese richtlijn voor drukapparatuur (PED, 2014/68/EU) is uitgewerkt. Het is op 19 juli 2016 in werking getreden, samen met de Warenwetregeling drukapparatuur 2016 (WRDA). In de WRDA staat welke drukapparatuur keurplichtig is.

Wat is het verschil tussen de PED en het WBDA?

De PED gaat over nieuwe drukapparatuur: het ontwerp, de fabricage en de CE-markering waarmee een fabrikant of importeur het product op de markt brengt. Het WBDA neemt die eisen over en regelt daarnaast de gebruiksfase. Daar vallen de keuring voor ingebruikneming, de herkeuring en de beoordeling van wijzigingen en reparaties onder.

Als gebruiker heb je dus vooral met het WBDA te maken. De PED kom je tegen in de conformiteitsverklaring van je leverancier.

Voor wie geldt het WBDA?

Het WBDA geldt voor iedereen die in Nederland drukapparatuur boven 0,5 bar gebruikt, en voor fabrikanten, importeurs en handelaren. Voorbeelden zijn stoomketels, drukvaten, warmtewisselaars, gastanks en leidingen. De gebruiker is verantwoordelijk voor de keuringen, ook als een installateur de apparatuur heeft geplaatst.

Wat is het verschil tussen keurplicht en zorgplicht?

Keurplicht betekent dat een aangewezen instelling je asset keurt op momenten die de wet vastlegt. Zorgplicht betekent dat je zelf bepaalt hoe en hoe vaak je inspecteert, en dat je die keuze kunt onderbouwen. Keurplicht wordt ook keuringsplicht genoemd.

	Keurplicht	Zorgplicht
Geldt voor	Drukapparatuur die de WRDA 2016 aanwijst	Alle overige drukapparatuur
Wettelijke basis	WBDA 2016	Arbobesluit, artikel 7.4a
Wie keurt	Een aangewezen keuringsinstelling (NL-CBI)	Jijzelf, of een partij die je inschakelt
Wanneer	Voor ingebruikneming en daarna periodiek, binnen de wettelijke termijn	Volgens je eigen inspectieplan
Wat je moet kunnen tonen	Keuringsrapporten per asset	De risico-onderbouwing, het inspectieplan en de uitgevoerde inspecties

0,5 bar is de ondergrens van het WBDA. Of een asset daarboven keurplichtig is, hangt af van de druk, het volume of de diameter en het medium.

Hoe bepaal je of een asset keurplichtig is?

Je classificeert elk asset met vijf gegevens:

• de ontwerpdruk (PS) in bar
• het volume (V) in liters voor een vat, of de nominale diameter (DN) voor een leiding
• het medium en de stofgroep waar het onder valt
• de toestand van het medium: gas of vloeistof
• een uniek tagnummer

Met die gegevens lees je in de tabellen van de WRDA af of het asset is aangewezen. Ontbreekt een van de vijf, dan kun je het asset niet classificeren.

Voor grote aantallen assets is er de WBDA-tool van Ivy, een gratis Excel-bestand.

Wat controleert de Arbeidsinspectie?

De Arbeidsinspectie houdt toezicht op het WBDA. Een inspecteur beoordeelt:

1. of keuringscertificaten en onderhoudsdocumentatie aanwezig zijn
2. de technische staat van leidingen, kleppen en appendages
3. of het gebruik past bij het oorspronkelijke ontwerp

Voldoe je niet, dan kan de Arbeidsinspectie waarschuwen, een boete opleggen of de productie stilleggen.

Bij een zorgplichtig asset kan de inspecteur vragen naar:

• technische tekeningen en ontwerpspecificaties
• certificaten en testrapporten van materialen en onderdelen
• onderhouds- en inspectieprotocollen
• de registratie van uitgevoerd onderhoud en uitgevoerde inspecties
• de risicoanalyse
• opleidingen van de betrokken medewerkers

Wat doet Ivy?

Ivy doet het uitzoekwerk en legt de uitkomst vast in je eigen systemen. Technische studenten verzamelen en verwerken de gegevens. Een ervaren projectmanager begeleidt ze en doet de complexere onderdelen zelf.

1. We inventariseren wat er ligt: P&ID’s, leidinglijsten en de gegevens uit je onderhoudsbeheersysteem.
2. Klopt de documentatie niet meer met de installatie, dan gaan we de fabriek in voor een field check en nemen we de ontbrekende gegevens op.
3. Met de WBDA-tool classificeren we elk asset als keurplichtig of zorgplichtig.
4. Voor assets die naar keurplicht zijn gegaan stellen we het statusdocument op.
5. Keuringen en inspecties zetten we met hun termijn in je onderhoudsbeheersysteem, zodat ze op tijd worden ingepland.

Het stroomschema laat de hele route zien. De stappen met een paarse rand kan Ivy van je overnemen.

De projectmanagers van Ivy zijn in 2021 door een specialist van Lloyd’s Register getraind in het WBDA 2016.

Uit de praktijk: een raffinaderij zonder leidingnummers

Na een controle bleek een raffinaderij niet aan het WBDA te voldoen. Op de P&ID’s stonden geen leidingnummers, dus niemand kon vastleggen welk medium door welke leiding liep. Ivy’ers hebben alle leidingen in de fabriek tijdelijk genummerd en ze op de P&ID’s gekleurd naar PED-categorie of zorgplicht. De klant kreeg een Excel-lijst als basis voor een nieuwe leidinglijst.

De klant wilde eerst alleen de keurplichtige leidingen aanpakken. De projectmanager van Ivy raadde dat af.